RaboResearch - Economisch Onderzoek

Subjectief begroten

Column

Delen:

Op een dag als deze, als de kranten weer vol staan van het nieuws over de begroting waarvan de plannen grotendeels al lang waren uitgelekt, blijkt maar weer eens dat niet alleen de uitkomsten van beleid subjectief beleefd kunnen worden. Ook de plannen kunnen subjectief worden gebracht. Subjectief begroten, een hele kunst.

De begroting voor 2014 bevat voor het vierde jaar op rij een omvangrijke bezuinigingsdoelstelling. Met 11 mld euro aan verse pijn weer een behoorlijk ambitieus pakket. Zo’n pakket gaat pijn doen in de samenleving. De koopkracht zal voor velen ook volgend jaar dalen, de werkloosheid stijgt en de lasten voor het bedrijfsleven nemen toe. En doordat het gure economische weer inmiddels al enkele jaren aanhoudt, begint het steeds vaker ook echt pijn te doen.

De feitelijke constatering is dus dat er bezuinigd wordt en dat het economisch nog zwaar weer blijft. Maar dan begint de discussie. De eerste vraag: wie is de schuldige aan de economische ellende?
Oppositiepartijen hoeven daar niet lang over na te denken. Het kabinet natuurlijk. Er even aan voorbij gaand dat ze zelf in een vorige politieke constellatie ook verantwoordelijkheid hebben gedragen voor maatregelen die nu door hen als desastreus betiteld worden.
De coalitiepartijen zien het vanzelfsprekend totaal anders. De werkloosheid loopt volgend jaar minder hard op en de koopkracht daalt ook minder dan dit jaar. Dat wordt geïnterpreteerd als een weg naar herstel. Maar een verslechtering van deze variabelen betekent nog steeds dat het slechter gaat. En niet beter. Een misvatting dus.
Bovendien kan slechts een deel van de verantwoordelijkheid voor de economische ellende bij de politiek worden neergelegd. Ten eerste zijn we als klein land ontzettend afhankelijk van de economische situatie in de rest van de wereld. Ten tweede zijn we met zijn allen verantwoordelijk: broodnodige hervormingen in de zorg, sociale zekerheid, arbeidsmarkt en woningmarkt zijn de afgelopen jaren pas ingezet, omdat we –het electoraat– dat eerder niet wilden.

Een tweede vraag is of de bezuinigingen nodig zijn. Ook hier natuurlijk weer twee mogelijke antwoorden. Volgens de regels van de Europese Commissie is er nauwelijks twijfel: we moeten bezuinigen, want het begrotingstekort mag niet boven de 3% uitkomen. En daar heeft Nederland zich in Europa nog wel zo hard voor gemaakt. Die 3% halen we overigens niet in 2014. Ook niet met de aanvullende bezuinigingen van 6 mld euro. Daarnaast dragen de coalitiepartijen nog een ander argument aan: onrust op de financiële markten en oplopende rente. Want, zoals minister Dijsselbloem gisteren nog in de Volkskrant zei: "Minder bezuinigen is ontzettend riskant voor de economische groei".
Vanzelfsprekend zijn de oppositiepartijen het daar grotendeels niet mee eens. De economie wordt 'kapot bezuinigd' zonder enig doel. Sterker nog, de economie moet gestimuleerd worden om uit het dal te komen.
Mijn waarheid ligt ergens in het midden. Meer bezuinigen is wat mij betreft niet nodig. Die 6 mld euro haalt voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën niet zoveel uit. En ik denk zelf dat 'Brussel' ook tevreden zou zijn geweest met een pakket van iets mindere omvang in 2014, maar meer maatregelen die structureel zoden aan de dijk zetten. Maar gaan stimuleren: ho maar. Dat is in een open economie als de onze vooral geld naar het buitenland brengen.

Mijn subjectieve inschatting van de Miljoenennota? Iets minder op de rem trappen volgend jaar had van mij best gemogen. Er zit al zoveel aan maatregelen in de pijplijn. Tegelijkertijd iets meer doen voor de langere termijn, met name op het gebied van de zorguitgaven, had van mij wel gemogen. Maar ach, dat is ook maar mijn bescheiden mening.

Delen:
Auteur(s)
Hans Stegeman
RaboResearch Nederland Rabobank KEO
088 726 7864

naar boven