RaboResearch - Economisch Onderzoek

This article is also available in English

Nederland: Nog niet uit de recessie

Conjunctuurbeeld

Delen:

Terwijl de eurozone als geheel uit de recessie is, kromp de Nederlandse economie met 0,2% in het tweede kwartaal. De daling van het BBP-volume was wel kleiner dan in voorgaande kwartalen. De netto-export leverde een positieve bijdrage aan de groei, maar kon onvoldoende tegenwicht bieden aan de dalende publieke en private binnenlandse bestedingen (figuur 1). Het volume van de export van goederen en diensten groeide met 0,4%; een kleine verbetering ten opzichte van het eerste kwartaal (+0,1%). De resulterende bijdrage van de netto-export aan de groei van het BBP-volume was vrij zwak.

Productie zwak, producentenvertrouwen verbetert

De productie in de maakindustrie kromp met 0,1% m-o-m in juni. Na een kleine opwaartse revisie van de productiecijfers in de voorgaande twee maanden komt de kwartaalgroei uit op een kleine 0,1%, na een daling van 1,7% in het eerste kwartaal. Positief is dat zowel de PMI als het producentenvertrouwen in de maakindustrie al een paar maanden in de lift zitten. Beide indicatoren bewegen zich van pessimistisch naar meer neutraal: de PMI van de maakindustrie steeg naar 53,5 en het producentenvertrouwen steeg naar -1,6 in augustus. Vooruitkijkend verwachten we een toename van de productie in de maakindustrie, dankzij een verbetering van het sentiment in Duitsland, het VK, de VS en Frankrijk – de belangrijkste handelspartners van Nederland (figuur 2). De positieve bijdrage van de netto export zal de Nederlandse economie geleidelijk uit de recessie moeten trekken.

Figuur 1: BBP & bestedingscomponenten
Figuur 1: BBP & bestedingscomponentenBron: CBS
Figuur 2: PMI maakindustrie, 3-maands gemiddelde
Figuur 2: PMI maakindustrie, 3-maands gemiddeldeBron: Reuters Ecowin

Consumptie huishoudens, werkloosheid en inflatie

Het volume van de bestedingen van huishoudens stagneerde de afgelopen maanden, met een stijging van 0,1% m-o-m in mei gevolgd door een daling van 0,1% in juni. Door de sterke daling van 1,4% m-o-m in de maand april laat het tweede kwartaal in zijn totaliteit een krimp zien van 0,6% (figuur 3). De dynamiek van de bestedingen werd sterk beïnvloed door het hoge gasverbruik in het ongewoon koude eerste kwartaal, zodat de bestedingsafname in dat kwartaal vrij beperkt was. Door een normalisering van het gasverbruik in het voorjaar laat het tweede kwartaal juist een grotere daling zien. De onderliggende trend is neerwaarts en wij verwachten dat deze lijn zich zal voortzetten in de rest van 2013 en in 2014. Het reële beschikbare huishoudinkomen blijft immers dalen door dalende reële lonen, stijgende werkloosheid en overheidsbezuinigingen.

De inflatie is nog steeds hoog: de CPI steeg naar 3,1% j-o-j in juli en daalde naar 2,8% j-o-j in augustus (figuur 4). De stijging in juli werd vooral veroorzaakt door de jaarlijkse huurverhoging in deze maand. In het verleden was de maximale huurverhoging gebaseerd op de inflatie van het voorgaande jaar. Vanaf 2013 is de jaarlijkse verhoging groter, omdat er bovenop de inflatie-component nu ook een inkomensafhankelijke verhoging (van maximaal 4% voor de hoogste inkomens) mag worden toegepast. De daling in augustus houdt verband met een daling van de brandstofkosten: een liter benzine is nu bijna 2 cent goedkoper dan een jaar geleden. Daarnaast zijn ook de prijzen van kleding en buitenlandse pakketreizen gedaald. Het hoge niveau van de inflatie wordt vooral veroorzaakt door de BTW-verhoging van oktober vorig jaar en de verhoging van een aantal indirecte belastingen in januari van dit jaar. We verwachten dan ook dat prijzen in het vierde kwartaal veel minder sterk zullen stijgen.

De inflatie zal waarschijnlijk nog verder dalen in januari 2014. De werkloosheid steeg van 6,8% in juni naar 7% in juli volgens de internationale ILO definitie. We verwachten dat de werkloosheid nog verder zal oplopen in 2013 en 2014.

Figuur 3: Bestedingen huishoudens
Figuur 3: Bestedingen huishoudensBron: CBS, Rabobank
Figuur 4: Inflatie
Figuur 4: InflatieBron: CBS

Stabilisatie woningmarkt in zicht?

De huizenprijzen stegen met 1,2% m-o-m in juli, volgens de prijsindex bestaande koopwoningen (PBK) van het CBS. Het aantal transacties steeg met 13,2% m-o-m (seizoensgecorrigeerd). Deze positieve cijfers zouden het einde van een neerwaartse trend kunnen inluiden. De komende maanden zal blijken of de woningmarkt inderdaad stabiliseert. Onze huidige verwachting is dat het aantal transacties zal stabiliseren in de tweede helft van 2013.

Figuur 5: Huizenprijzen & transacties
Figuur 5: Huizenprijzen & transactiesBron: CBS, Rabobank
Tabel 1: Kerngegevens Nederlandse economie
Tabel 1: Kerngegevens Nederlandse economieBron: CBS, Rabobank
Delen:
Auteur(s)

naar boven