RaboResearch - Economisch Onderzoek

Werkloosheidscijfers verrassend positief

Economisch commentaar

Delen:

Het seizoensgecorrigeerde werkloosheidspercentage bleef in oktober voor de vierde maand op rij steken op 7% (Eurostat/ILO definitie). De stabilisatie wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de werkgelegenheid weer groeit. Vooruitkijkend verwachten we echter dat de werkloosheid nog licht verder stijgt en in 2014 een hoogtepunt bereikt.

In oktober nam de werkgelegenheid met 13.000 personen toe ten opzichte van de maand ervoor. Het arbeidsaanbod nam met 15.000 personen toe. Hiermee werd vrijwel het gehele extra arbeidsaanbod door een stijging van de werkgelegenheid geabsorbeerd, zodat het werkloosheidspercentage gelijk bleef (Figuur 1). Volgens de definitie van werkloosheid die het CBS zelf hanteert, nam het werkloosheidspercentage in oktober wel licht af, van 8,6% in september naar 8,5% in oktober. Het belangrijkste verschil met de internationale definitie is dat het CBS kleine banen niet meetelt, en iemand die voor slechts een paar uur per week werk zoekt niet tot de beroepsbevolking rekent.

Figuur 1: Werkloosheid stabiliseertFiguur 1: Werkloosheid stabiliseert

Bron: CBS

De werkgelegenheid stijgt inmiddels al drie maanden op rij. Eerder deze maand werd al bekend dat het aantal vacatures in het derde kwartaal met 3.000 is toegenomen ten opzichte van het kwartaal ervoor. Aanvankelijk leek de werkgelegenheidsgroei voort te vloeien uit het ongewoon hoge aantal seizoensbanen als gevolg van de warme zomer. Maar omdat de werkgelegenheid ook in de maanden september en oktober toenam, is dit duidelijk niet de enige verklaring. Het is opvallend dat de werkgelegenheidsgroei vooral sterk is onder ouderen (45-75 jaar). Deels heeft dit te maken met de verhoging van de AOW-leeftijd met één maand sinds het begin van dit jaar, waardoor ouderen langer op de arbeidsmarkt actief blijven. Een andere verklaring voor de toename is de uitfasering van vroegpensioenregelingen. Onder jongeren (15-25 jaar) en 25-45 jarigen is er in de afgelopen maanden nog geen duidelijke werkgelegenheidsgroei waarneembaar.

Aan de arbeidsaanbodkant zien we onder 45-75 jarigen al geruime tijd een stijging van de beroepsbevolking. Bovendien zien we een duidelijke stijging in de bruto participatiegraad van ouderen, wat betekent dat het aandeel ouderen dat zich nog actief op de arbeidsmarkt aanbiedt (en dus werkzaam of werkloos is) toeneemt. Eenzelfde stijging van de bruto participatiegraad was in de afgelopen maanden ook voor 15-25 jarigen zichtbaar. Dit duidt erop dat het ‘discouraged worker’ effect, waarbij mensen door de hoge werkloosheid stoppen met het zoeken naar een baan, binnen deze groepen beperkt is. In eerdere perioden van stijgende werkloosheid was juist nog een sterke daling van de participatie van jongeren zichtbaar. Het uitblijven van een daling van de participatiegraad en de stijging van de werkgelegenheid maakt de stabilisatie van de werkloosheid een ongekwalificeerd positieve ontwikkeling.

De gelijkblijvende werkloosheid is opmerkelijk in het licht van de snelle stijging van de werkloosheid in de eerste helft van dit jaar en het gebrek aan economische groei tot nu toe. Hoewel de vooruitzichten voor de economische groei in het vierde kwartaal goed zijn (zie het Blog ’Nederlandse economie groeit weer voorzichtig’) verwachten wij voor volgend jaar een verdere toename van de werkloosheid. Die stijging zal wel aanzienlijk minder sterk zijn dan in het afgelopen jaar. In veel sectoren is de productiviteit per werknemer nog steeds significant lager dan enkele jaren geleden. De binnenlandse bestedingen blijven ook volgend jaar onder druk staan. Daardoor zal de economische groei niet sterk genoeg zijn om voor een opleving van de werkgelegenheid te zorgen. Naar verwachting komt de werkloosheid in 2014 gemiddeld uit op 7½%.

Delen:
Auteur(s)

naar boven