RaboResearch - Economisch Onderzoek

Nederland Triple A kwijt, effecten beperkt

Economisch commentaar

Delen:

Standard en Poor’s (S&P) heeft vandaag als eerste van de grote drie kredietbeoordelaars  de kredietbeoordeling van Nederland verlaagd van AAA naar AA+. Het is de eerste keer dat ons land niet de hoogste kredietbeoordeling krijgt van S&P. Wij verwachten dat de reactie op de financiële markten zeer beperkt zal zijn, omdat het risico al grotendeels was ingeprijsd.

Overwegingen

De belangrijkste overweging voor S&P om de beoordeling van kredietwaardigheid voor de Nederlandse overheid te verlagen is de tegenvallende groeiprestatie van de afgelopen jaren en het vooruitzicht op een relatief zwakke groei in de komende jaren. Vooral in vergelijking met andere triple-A landen blijft de economische groei al enkele jaren achter (figuur 1). In die zin is de afwaardering wellicht meer gebaseerd op het recente verleden dan op de groeiverwachtingen.

Het beeld van S&P over de Nederlandse economie is grotendeels in lijn met het beeld zoals wij hebben geschetst in onze Visie. De bewijzen stapelen zich op dat verdere bezuinigingen de Nederlandse economie schade toebrengen en juist die slechtere groeivooruitzichten zorgen voor de afwaardering (Kamalodin et al., 2013). Daarmee zijn de bezuinigingsoperaties deels hun doel voorbij geschoten. Immers, behoud van de hoogste status van kredietwaardigheid werd door het kabinet als belangrijke reden aangevoerd om door te gaan op het ingezette bezuinigingspad. De binnenlandse bestedingen blijven in de komende jaren nog zwak en de relatief zwakke groeivooruitzichten bemoeilijken het herstel van de overheidsfinanciën.

S&P geeft aan dat Nederland niet op verdere afwaarderingen hoeft te rekenen. Daarbij wijst de kredietbeoordelaar op de zaken die wel goed zijn in Nederland, zoals sterke instituties, de positieve netto externe vermogenspositie, een sterke concurrentiepositie en de politieke consensus die ook in lastige politieke en economische omstandigheden gericht is op begrotingsconsolidatie. S&P geeft aan dat de beoordeling kan worden verhoogd als de groeivooruitzichten significant verbeteren. Het risico van een verdere afwaardering ligt vooral in het verder oplopen van de staatsschuld naar de 80%.

Figuur 1: Nederland neemt groeiafslag naar het Zuiden

Figuur 1: Nederland neemt groeiafslag naar het Zuiden
Bron:  Reuters EcoWin

Effecten afwaardering

De effecten die de afwaardering van de Nederlandse kredietwaardigheid heeft op de hoogte van de rente die Nederland betaalt, zullen waarschijnlijk meevallen. De nog steeds lage rente die de Nederlandse overheid betaalt op nieuw uitgegeven staatsobligaties ligt al geruime tijd meer in de buurt van die van Oostenrijk (AA+) dan die van Duitsland (figuur 2). Opgemerkt dient te worden dat de verschillen tussen deze landen relatief klein zijn, deels als gevolg van de nog steeds zeer liquide marktomstandigheden.

Figuur 2: Nederland meer Oostenrijk dan Duitsland

Figuur 2: Nederland meer Oostenrijk dan Duitsland
Bron: Reuters EcoWin

Delen:
Auteur(s)
Hans Stegeman
RaboResearch Nederland Rabobank KEO
088 726 7864

naar boven