RaboResearch - Economisch Onderzoek

Eurozone: herstel kost tijd

Economisch commentaar

Delen:

Ondanks de verbetering van het sentiment in de afgelopen maanden vertraagde de groei van het eurozone-BBP in het derde kwartaal. Dit komt met name door het wegvallen van enkele tijdelijke positieve impulsen uit het tweede kwartaal. Onderliggend blijft er sprake van herstel, maar het tempo hiervan zal ook volgend jaar bescheiden zijn.

Groei vertraagt

In het derde kwartaal van dit jaar is het Bruto Binnenlands Product (BBP) van de eurozone met 0,1% k-o-k gegroeid ten opzichte van een groei van 0,3% k-o-k in het kwartaal ervoor (figuur 1). Deze groeivertraging is in lijn met onze verwachting en komt met name door de lagere groei en milde krimp in respectievelijk Duitsland en Frankrijk. In de meeste perifere lidstaten zijn de BBP-cijfers juist iets beter dan in het tweede kwartaal; Spanje kende zelfs lichte groei na negen kwartalen van krimp op rij. De Nederlandse economie groeide zeer licht, meer hierover in dit blog.

Figuur 1: BBP-cijfers 

Figuur 1: BBP-cijfers (nog aanvullen)

Bron: Reuters EcoWin

Tijdelijke impulsen vallen weg

Op basis van de beschikbare data lijkt er sprake van een negatieve rebound van positieve impulsen uit het tweede kwartaal. Toen kwam het relatief sterke BBP-cijfer gedeeltelijk voort uit tijdelijke factoren zoals investeringsherstel na een strenge winter, hogere energieconsumptie door een koude lente en verbeteringen in volatiele productiereeksen. Dit beeld wordt bevestigd door de krimp van de industriële productie in de eurozone in het derde kwartaal van 0,2% k-o-k, volgend op een groei van 1,0% k-o-k in het kwartaal ervoor.

Het wegvallen van tijdelijke impulsen maskeert het feit dat het economisch sentiment in het derde kwartaal juist behoorlijk is verbeterd. Zo steeg de Economisch Sentiment Indicator (ESI) van de eurozone in oktober (97,8) voor de zesde maand op rij en komt deze daarmee geleidelijk in de buurt van zijn langjarig gemiddelde (99,3; figuur 2). Ook het samengestelde sentiment van inkoopmanagers (PMI) is aanzienlijk gestegen en stond in oktober op een niveau (51,9) dat zowel in de maakindustrie als in de dienstensector milde groei suggereert (figuur 3). Op basis van dergelijke sentimentniveaus en in afwezigheid van de negatieve rebound uit het derde kwartaal van dit jaar zijn de vooruitzichten voor het vierde kwartaal gunstiger.

De buitenlandse vraag toont voorlopig nog geen tekenen van krachtig herstel. De 3m/3m groeivoet van de wereldhandel bleef tot en met augustus nog zeer bescheiden rond +0,3%. Op basis van de beschikbare cijfers uit onder andere Duitsland, Frankrijk en Spanje lijkt de eurozone-export minder hard gegroeid dan in het tweede kwartaal. In Duitsland en Frankrijk groeiden de importen wel in het derde kwartaal, waardoor de netto export een negatieve bijdrage leverde aan het BBP-cijfer.

Figuur 2: Economisch sentiment
Figuur 2:Economisch sentimentBron: Reuters EcoWin
Figuur 3: PMI en BBP-groei
Figuur 3: PMI en BBP-groeiBron: Reuters EcoWin

Vooruitzichten: herstel kost tijd

Ondanks de geleidelijke verbetering van het sentiment benadrukken wij dat het economische herstel ook volgend jaar zeer geleidelijk zal zijn (zie ook onze Visie op 2014). Dit komt allereerst doordat de meeste overheden voor 2014, net als in de afgelopen jaren, een aanzienlijke begrotingsinspanning hebben gepland. Een positieve kanttekening is dat uit de voorlopige begrotingen voor 2014 blijkt dat diverse lidstaten, zoals Italië, Spanje en Frankrijk, hun focus verschuiven van lastenverzwaringen naar bezuinigingen. Hierdoor zal de negatieve economische impact minder groot zijn. Naast de aanhoudende begrotingsconsolidatie blijft de nog altijd krimpende kredietverlening de groei remmen (figuur 4). De vraag naar krediet blijft beperkt vanwege de lage bezettingsgraad en de onzekere economische vooruitzichten, terwijl het aanbod met name in de perifere lidstaten onder druk staat vanwege de hoge financieringskosten voor banken en de noodzaak tot het opbouwen van hogere kapitaalbuffers. Ondanks alle inspanningen voor de oprichting van een Europese bankenunie benadrukken wij dat ‘legacy assets’ een oplossing voor de huidige problematiek in het Europese bankwezen in de weg staan. De voordelen van een Europese bankenunie gelden hierdoor met name voor de langere termijn (zie ook onze recente publicatie over de Europese bankenunie).

Figuur 4: Kredietverlening

Figuur 4: Kredietverlening

Bron: Reuters EcoWin

Delen:
Auteur(s)
Michiel Verduijn
Rabobank KEO
030 21 62666

naar boven