RaboResearch - Economisch Onderzoek

Derde Plenum in China maakt verwachtingen niet waar

Economisch commentaar

Delen:

De verwachtingen waren hooggespannen in aanloop naar het derde plenum van de achttiende centrale commissie in China, dat vorig weekend werd gehouden. Het Chinese leiderschap had hier zelf aan bijgedragen door te suggereren dat men verregaande hervormingen zou bespreken en aankondigen. Dergelijke vergaderingen waren in het verleden de aanzet tot grootscheepse hervormingen. We konden dus wat verwachten!

Het officiële communiqué na afloop maakte deze verwachtingen echter bij lange na niet waar. De top van de Communistische Partij heeft zich bereid getoond verder te gaan met het hervormen van de Chinese economie, een belangrijke vereiste. Ook zijn er stippen op de horizon geplaatst. Zo is het de bedoeling dat marktprikkels een beslissende rol gaan spelen in de Chinese economie en moet de rechtspraak eerlijker, waardoor de rechten en belangen van het volk beter worden beschermd. Mensen in landelijke gebieden krijgen dezelfde rechten -vooral eigendomsrechten- als stedelingen en ook het milieu krijgt de benodigde bescherming. Deze, en veel andere aangekondigde veranderingen, zijn inderdaad onmisbaar om de Chinese economie duurzaam te maken, in de breedste zin des woords.

De horizon waarop de stippen zijn geplaatst, ligt echter ver weg, namelijk in 2020. Bovendien bleef een aantal belangrijke zaken onbesproken, zoals de hoogst noodzakelijke hervorming van de financiële sector. Hoe China de nu beloofde hervormingen praktisch zal invullen, in welke volgorde en hoe snel is niet bekend gemaakt. Dit wordt overgelaten aan een nieuw te vormen speciale commissie die zich gaat buigen over deze vraag. In plaats van een concrete route naar een duurzaam China is dus slechts een bestemming bepaald.

De weinig concrete uitkomst zou erop kunnen wijzen dat er tijdens het plenum minder politieke overeenstemming is verkregen dan vooraf was gehoopt. Dit zou niet verwonderlijk zijn gezien de gevolgen van hervormingen van deze omvang. Economisch gezien wordt het lastig om 7% groei te handhaven, door de Communistische Partij gezien als noodzakelijk voor het behoud van sociale rust. Daarnaast betekent meer marktwerking toelaten automatisch het verlies van controle van de Partij op de economie. Ten slotte zullen de hervormingen de gevestigde belangen -sterk vertegenwoordigd in de top van de Partij- ook raken. De Partij heeft dus belang bij een langzame overgang.

Uitstel kan echter leiden tot grote problemen. De huidige groei is gebaseerd op investeringen gefinancierd door krediet. Deze investeringen worden steeds ineffectiever. Er zijn dus steeds meer investeringen –en kredieten– nodig om hetzelfde effect op de groei te genereren. De inefficiënt opererende financiële sector en dito staatsbedrijven spelen hierin een belangrijke rol, want zij bepalen de richting van de investeringen. Met een schuldenberg van meer dan 200% van het BBP en veel onduidelijkheid over de kwaliteit van deze leningen, wordt de situatie steeds zorgwekkender. Uitblijvende hervormingen zullen leiden tot een hogere schuldenberg van slechtere kwaliteit. Hiermee neemt de kans op een schuldencrisis toe.

Zo ver is het echter nog niet. De komende jaren zal China nog een voldoende sterke economische groei laten zien en is het schuldenprobleem nog beheersbaar. Het is afwachten of de nog op te richten hervormingscommissie met de juiste plannen komt en deze tijdig zal kunnen uitvoeren. Het derde plenum heeft dus niet de duidelijkheid verschaft waar we op hadden gehoopt. De bestemming is ingevoerd, maar de route naar een duurzame Chinese economie wordt nog steeds berekend. 

Delen:
Auteur(s)

naar boven