RaboResearch - Economisch Onderzoek

Drie tot de derde

Column

Delen:

Mijn dochter van vier is druk bezig met tellen. Wat begonnen is met één, twee en drie is nu al uitgebreid met honderdduizend of honderd miljoen. Heel veel, wil ze daarmee maar zeggen. Zonder ook maar enig besef hoe veel dat is.

Maar ik wil het getalsgewijs iets simpeler houden. Het codewoord in de economie is de laatste tijd drie. Een getal dat ook mijn dochter prima kan visualiseren. We hebben al een paar jaar de discussie over de drie A’s: het steeds selecter wordende clubje landen met de hoogste categorie van kredietwaardigheid. Daarna kwam de drievoudige recessie, ofwel de triple dip. Recent heeft het Internationale Monetaire Fonds (IMF) er een derde drie bij­ge­voegd: het herstel van de wereld op drie snelheden. En in Nederland komen die drieën samen. Dit zou wel eens een reden kunnen zijn voor andere getallen.

Drie snelheden

De wereldeconomie ontwikkelt zich op drie snelheden, zo stelde het IMF recent vast. Daar waar opkomende economieën relatief gezond groeien, zijn de vooruitzichten voor de westerse wereld minder uitbundig. Een gematigd herstel wordt wel verwacht, waarbij tot voor kort Europa en de Verenigde Staten in hetzelfde hokje werden gezet. Problemen in de financiële sector, vastgoedmarkten en met de overheidsfinanciën zorgen voor een zeer traag economisch herstel in veel westerse landen. Echter, het verschil in economische ontwikkeling voor de komende tijd lijkt steeds groter te worden. Daar waar in de Ver­enig­de Staten de huizenprijzen weer aan het stijgen zijn en het schuldafbouwproces van huis­houdens al behoorlijk op gang is, geldt dat voor de eurozone niet. Het Europese over­heids­beleid, meer dan in de VS gericht op begrotingsconsolidatie, drukt de groei verder. Gevolg is een groot verschil in binnenlandse dynamiek, met een bijbehorend verschil in groeicijfers.

3 A’s

Deels een gevolg van bovenstaande is dat de andere drie, die van de begerenswaardige drie A’s van meest kredietwaardige landen, voor steeds minder landen zijn weggelegd. Want de meest kredietwaardige landen volgens de kredietbeoordelaars zijn westerse economieën, zoals bijvoorbeeld Noorwegen, Duitsland, Zwitserland en Finland. Een aantal landen hebben inmiddels bij één of meerdere beoordelaars hun derde A al verloren. Dit geldt bijvoorbeeld voor Ierland en Spanje, maar ook voor de Verenigde Staten en het Ver­enigd Koninkrijk. Het lijstje onbetwiste triple-A landen is in vijf jaar tijd nagenoeg gehal­veerd: van rond de twintig naar nog geen tien.

Nederland heeft nog wel drie A’s, maar staat bij twee van de drie belangrijkste krediet­bureau’s op negatieve vooruitzichten. 

3 dips

Bovenstaande ontwikkelingen zijn natuurlijk sterk verbonden met de economische ont­wik­kelingen in ons land. Ook hier gaat het al weer enige tijd over het getal drie. Dit keer in de gedaante van de ‘triple dip’. In het najaar van 2012 belandde de Nederlandse economie voor de derde keer sinds 2008 in een recessie. Was het in 2008 nog vooral de buitenlandse economische dynamiek, en in 2011 voor een groot deel de eurocrisis, op dit moment heb­ben we vooral te maken met de gevolgen van de door onszelf gebrouwen economische cocktail: dalende huizenprijzen, beleidsonzekerheid en een balansrecessie bij huishoudens zorgen ervoor dat de Nederlandse economie het slechter doet dan die van andere landen die nog de drie A’s mogen opschrijven.

Macht verheffen?

Mijn vermoeden is dat we de komende tijd wat andere cijfers gaan krijgen dan de magi­sche drie. Dat komt doordat die drieën sterk op elkaar inwerken. Het herstel van de wereldeconomie zal voorlopig wel op drie snelheden blijven lopen. Voor Nederland betekent dit trage groei bij de belangrijkste handelspartners, waardoor exporteren uit de crisis lastig is. Een zeer traag herstel ligt in het verschiet, en dan zou de vierde dip als het maar even tegenzit ook zomaar langs kunnen komen.

Dat zou voor de Nederlandse kredietwaardigheid kunnen betekenen dat we de derde A kwijtraken. Nog steeds zeer kredietwaardig, maar geen absolute top meer. En zo werkt de ene drie op de andere in. Laten we hopen dat de effecten niet zo sterk op elkaar inwerken dat er sprake is van macht verheffen: elkaar versterkende trends. Ofwel macht verheffen.

Voor mijn dochter is macht verheffen voorlopig veel te hoog gegrepen. Eerst maar eens leren optellen en aftrekken.

Delen:
Auteur(s)
Hans Stegeman
RaboResearch Nederland Rabobank KEO
030 21 62666

naar boven