RaboResearch - Economisch Onderzoek

Wereldwijd onderzoeken centrale banken de voor- en nadelen van digitaal centralebankgeld (CBDC). Het is een complex onderwerp. De voordelen van CBDC zijn niet altijd duidelijk en CBDC kan ook nadelen meebrengen. Maar in een snel digitaliserende wereld is nietsdoen ook voor een centrale bank geen goede optie.

Dit dossier bevat een reeks studies waarin we veel, zo niet alle aspecten van CBDC zullen bespreken. We beantwoorden vragen als ‘waarom CBDC?’, ‘wat zijn de mogelijke voor- en nadelen van CBDC’?, ‘hoe kan CBDC er in de praktijk uit gaan zien? ‘en ‘wat betekent CBDC voor het financiële stelsel?’.

Deel 1: Digitaal centralebankgeld: waar gaat het over? - 7 december 2020
Er is nog veel onduidelijk over digitaal centralebankgeld. Deze special is een inleiding tot een reeks waarin veel, zo niet alle aspecten van CBDC zullen worden besproken.

Deel 2: Wat zijn de argumenten vóór digitaal centralebankgeld (CBDC)? - 14 december 2020
Er worden veel argumenten vóór de invoering van CBDC aangevoerd. Die zetten we in deze Special op een rijtje.

Deel 3: Digitaal centralebankgeld als alternatief voor contant geld. Is dat nodig? -  16 december 2020
Een belangrijk argument vóór CBDC is dat mensen steeds minder contant geld gebruiken. Bij nadere beschouwing blijkt echter, dat mensen nog steeds contant geld aanhouden, ook in ons land of Zweden. Contant geld is dus nog lang niet verdwenen. Dus dit argument overtuigt niet echt.

Deel 4: Kan digitaal centralebankgeld de financiële inclusie bevorderen? - 21 december 2020
CBDC kan helpen om mensen zonder bankrekening aan te sluiten op het girale geldstelsel. Dit speelt overigens vooral in opkomende markten.

Deel 5: Wat is de beste technologie voor CBDC? - 25 februari 2021
Deze Special gaat in op de vraag of Distributed Ledger Technology (DLT) geschikt is voor een retail CBDC. Op dit moment is dat nog niet het geval. Maar ontwikkelingen gaan snel.

Deel 6: De nadelen van digitaal centralebankgeld - 18 maart 2021
Dit Themabericht bespreekt de mogelijke nadelen van CBDC. Die bestaan onder meer uit een slechtere bancaire intermediatie en een verslechterende financiële stabiliteit. Maar alles hangt af van de wijze waarop CBDC wordt vormgegeven.

Deel 7: Gevolgen van CBDC voor de centrale bank - 22 maart 2021
Nu zijn centrale banken vooral toezichthouders op de financiële sector. Als CBDC concurreert met bancaire diensten, gaat de centrale bank concurreren met de banken. Ook zal de centrale bank in dat geval forse kosten moeten maken en zelfs verlieslatend kunnen worden. Dit is niet gewenst.

Deel 8: Hoe gaat CBDC er in de praktijk uitzien? - 4 juni 2021
In deze special lopen wij de gevolgen van CBDC langs en vertalen die in ontwerpvereisten. Wat naar voren komt is een indirect model. Daarin wordt CBDC uitgegeven door de centrale bank, maar mensen kunnen hun CBDC rekeningen alleen bereiken via private poortwachters. Op deze manier behoeft CBDC geen ingrijpende verandering van de positie van de centrale bank.

Deel 9: Heeft CBDC invloed op het monetaire beleid? - 27 september 2021
Als op digitaal centralebankgeld (CBDC) een negatieve rente kan worden vergoed en geen cash aanwezig is, kunnen beleidsrentes in theorie diep negatief worden. Omdat de gevolgen van een dergelijke stap erg onzeker zijn, zijn centrale banken hier terughoudend. CBDC brengt ook meer opties om programmeerbaar geld te gebruiken, Hierbij spelen echter niet alleen technische, maar ook ethische overwegingen. Die moeten vooraf goed worden doordacht.

BITCOIN

De toekomst van de Bitcoin - 6 april 2021
De snelle stijging van de Bitcoinprijs leidt weer tot stevige debatten over de toekomst van deze crypto. Daarbij rijzen prangende vragen over de toekomst van de Bitcoin. In deze special tracht ik deze vragen van een antwoord te voorzien.


CHINA
De Chinese centrale bank loopt ver voor op andere grote centrale banken met de invoering van digitaal centralebankgeld. De Chinese versie (DCEP) is wellicht al volgend jaar beschikbaar. China ziet de DCEP vooral als een instrument om nog meer grip op de Chinese samenleving te krijgen, maar ook als een vehikel om de internationale positie van de renminbi te versterken. Dit kan ten koste gaan van de euro.

Hoe de Chinese digitale munt de internationale positie van de renminbi kan versterken - 15 december 2020
China voert wellicht volgend jaar een nieuwe digitale munt in, de DCEP. De DCEP kan de internationale positie van de renminbi vergroten, vooral in de handel tussen China en zijn buitenlandse handelspartners. Dit kan ten koste gaan van de internationale positie van de euro.

China wil zijn macht uitbreiden met digitale munt - 1 december 2020
Wereldwijd bereiden de centrale banken zich voor op de eventuele invoering van digitaal centralebankgeld. China ziet dit ook als een geschikt instrument om zijn internationale invloed te vergroten. Terwijl de rest van de wereld nog nadenkt, doet China opnieuw een grote sprong voorwaarts.